MAK (مخفف Multiple Activation Key) نوعی کلید فعال‌سازی در برنامه‌های لایسنسینگ حجمی (Volume Licensing) مایکروسافت است که به هر دستگاه اجازه می‌دهد به صورت مستقل و از طریق اتصال مستقیم به سرورهای مایکروسافت، فرآیند فعال‌سازی را انجام دهد. برخلاف کلیدهای یک‌بار مصرف، یک کلید MAK دارای سقف تعداد دفعات نصب (Activation Limit) مشخصی است که بین چندین سیستم به اشتراک گذاشته می‌شود.
جزئیات فنی و نحوه عملکرد
در مدل فعال‌سازی MAK، هر دستگاه پس از نصب سیستم‌عامل یا نرم‌افزار، شناسه سخت‌افزاری خود را به همراه کلید مربوطه برای سرورهای مایکروسافت ارسال می‌کند. پس از تایید، لایسنس روی آن سخت‌افزار ثبت می‌شود. این روش برای سازمان‌هایی که تعداد محدودی کامپیوتر دارند یا کارمندانی که به طور مداوم به شبکه داخلی سازمان متصل نیستند (مانند لپ‌تاپ‌های کارشناسان فروش یا دورکارها)، ایده‌آل است. کلیدهای MAK معمولاً به دو روش استفاده می‌شوند:
- MAK Independent Activation: هر سیستم به صورت جداگانه و از طریق اینترنت به مایکروسافت متصل می‌شود.
- MAK Proxy Activation (VAMT): با استفاده از ابزار VAMT، یک سیستم واسط تمام درخواست‌های فعال‌سازی را جمع‌آوری کرده و به صورت یک‌جا به مایکروسافت ارسال می‌کند؛ این روش برای محیط‌های با امنیت بالا که دسترسی مستقیم به اینترنت ندارند مناسب است.
محل درج در اسناد و قراردادها
در پیش‌فاکتورها (Quotes) و قراردادهای رسمی لایسنسینگ (مانند Microsoft Open Value یا Select Plus)، عبارت MAK معمولاً در بخش "Activation Method" یا در کنار نام محصول در پرتال VLSC (Volume Licensing Service Center) ظاهر می‌شود. در این پنل، مدیریتی برای مشاهده تعداد دفعات باقی‌مانده از ظرفیت کلید (مثلاً 50 فعال‌سازی استفاده شده از 100 عدد) وجود دارد.
اشتباهات رایج و نکات کلیدی
- تفاوت با Retail: بسیاری تصور می‌کنند MAK همان لایسنس Retail است، اما لایسنس‌های Retail برای مصرف‌کننده نهایی و تک‌کاربره هستند، در حالی که MAK بخشی از قراردادهای سازمانی است و قابلیت مدیریت متمرکز دارد.
- تفاوت با OEM: لایسنس‌های OEM تنها توسط سازندگان سخت‌افزار (مانند HP یا Dell) روی دستگاه‌های نو نصب می‌شوند و جداگانه قابل خریداری قانونی نیستند. در مقابل، MAK برای ارتقای سیستم‌های موجود در سازمان از طریق قراردادهای قانونی مایکروسافت تهیه می‌شود.
- محدودیت تعداد: اشتباه رایج دیگر این است که تصور می‌شود MAK نامحدود است. هر کلید MAK دارای یک شمارنده است. اگر تعداد فعال‌سازی‌ها به سقف مجاز برسد، باید از طریق تماس با مرکز فعال‌سازی مایکروسافت، درخواست افزایش ظرفیت داد.
اصطلاحات مرتبط
- KMS (Key Management Service): روش جایگزین برای سازمان‌های بزرگ که فعال‌سازی را در شبکه محلی و بدون نیاز به اینترنت انجام می‌دهد.
- VLSC (Volume Licensing Service Center): پرتالی که مدیران IT برای دریافت کلیدهای MAK و مدیریت لایسنس‌ها به آن مراجعه می‌کنند.
- Activation Count: تعداد دفعات مجازی که یک کلید MAK می‌تواند روی دستگاه‌های مختلف استفاده شود.
نکته عملی در هنگام خرید
هنگام بررسی استعلام‌های قیمت یا قراردادهای لایسنسینگ، توجه داشته باشید که انتخاب MAK به معنای سادگی در پیاده‌سازی است، زیرا نیازی به راه‌اندازی سرور مدیریت لایسنس در داخل شرکت ندارید. با این حال، اگر قصد دارید کلید را روی تعداد زیادی سیستم (معمولاً بیش از ۵۰ دستگاه) که در شبکه داخلی هستند نصب کنید، بهتر است مدل KMS را نیز بررسی کنید. همواره اطمینان حاصل کنید که تعداد فعال‌سازی‌های اختصاص داده شده به کلید MAK در قرارداد، با تعداد دقیق کامپیوترهای مورد نیاز شما مطابقت داشته باشد تا در میانه پروژه با خطای تکمیل ظرفیت (Limit Exceeded) مواجه نشوید.
🔄 به‌روزرسانی 2026-10-16
به‌روزرسانی 2026-10-16: انتخاب مدل فعال‌سازی مناسب
مدیران IT باید بر اساس توپولوژی شبکه و تعداد دستگاه‌ها، بین روش‌های فعال‌سازی حجمی تصمیم‌گیری کنند. جدول زیر مقایسه‌ای کاربردی برای انتخاب صحیح ارائه می‌دهد:
| معیار | MAK (Multiple Activation Key) | KMS (Key Management Service) |
|---|---|---|
| نحوه اتصال | مستقیم (اینترنت) یا پروکسی (VAMT) | داخلی (شبکه محلی) |
| مناسب برای | سازمان‌های کوچک یا لپ‌تاپ‌های دورکار | شبکه‌های بزرگ با بیش از ۵۰ دستگاه |
| مدیریت | غیرمتمرکز (وابسته به ظرفیت کلید) | متمرکز (سرور اختصاصی داخل شبکه) |
| نگهداری | کم (بدون نیاز به زیرساخت داخلی) | متوسط (نیاز به میزبانی سرور KMS) |
انتخاب بین این دو مدل بر اساس نیاز سازمان به سادگی اجرا در مقابل کنترل متمرکز و مقیاس‌پذیری تعیین می‌شود. پیشنهاد می‌شود در سازمان‌های بزرگ که سیستم‌ها به طور مداوم در شبکه حضور دارند، از KMS استفاده شود تا پیچیدگی‌های مرتبط با سقف فعال‌سازی MAK کاهش یابد.
پرسش‌های متداول
آیا کلیدهای MAK قابلیت فعال‌سازی نامحدود دارند؟
خیر، MAK دارای سقف مشخصی از تعداد فعال‌سازی است که در پنل مدیریت لایسنس مایکروسافت تعیین می‌شود. پس از اتمام این سقف، باید برای افزایش ظرفیت اقدام کرد.
آیا می‌توان از MAK در محیط‌های ایزوله و بدون اینترنت استفاده کرد؟
بله، با استفاده از ابزار VAMT می‌توان فعال‌سازی را به صورت پروکسی و بدون نیاز به اتصال مستقیم هر سیستم به اینترنت انجام داد.
منابع
بررسی کاربردی این موضوع
- حق استفاده
- روش فعال‌سازی
- مدرک خرید
فعال‌سازی یک بررسی فنی است، نه اثبات مالکیت. روش فعال‌سازی باید با کانال عرضه و قرارداد مطابقت داشته باشد؛ فاکتور و مدارک حق استفاده را نگه دارید.
چک‌لیست پیش از تصمیم
| بررسی | اطلاعات موردنیاز |
|---|---|
| محصول و نسخه | نام کامل، ویرایش، نسخه و کد محصول را در پیش‌فاکتور ثبت کنید. |
| دامنه استفاده | کاربر، دستگاه یا محیط نصب را مشخص کنید؛ فقط معیار مربوط به همان محصول را بشمارید. |
| مدرک و پشتیبانی | قرارداد، فاکتور و تاریخ چرخه پشتیبانی را نگه دارید؛ لایسنس دائمی به معنی پشتیبانی دائمی نیست. |
💡 مثال و کاربرد
کلید MAK با ۵۰۰ فعال‌سازی می‌تواند روی ۵۰۰ کامپیوتر سازمان نصب شود.
🔗 اصطلاحات مرتبط
این اصطلاح در عمل کجا به کار می‌آید؟
گام بعدی
- عدد دقیق خود را با ماشین‌حساب لایسنس محاسبه کنید.
- در مقایسه نسخه‌ها نسخه مناسب و تاریخ پایان پشتیبانی را بررسی کنید.
- نقشه کامل مفاهیم را در پایگاه دانش ببینید.
- پرسش‌های اجرایی را در پرسش و پاسخ دنبال کنید.
این مفهوم را در پیش‌فاکتور می‌خواهید؟
کارشناسان ما این تعریف را به لایسنس مشخص، کد محصول و قیمت رسمی برای سازمان شما تبدیل می‌کنند.
درخواست مشاوره و پیش‌فاکتور