📚 پایگاه دانش لایسنس مایکروسافت

هر موضوع لایسنسینگ در یک نگاه: تعریف کوتاه، مدل لایسنس و مفاهیم مرتبط. این صفحه نقشه مفهومی سایت است تا هم شما و هم موتورهای پاسخ‌گو، رابطه میان ویندوز سرور، CAL، SQL Server و Microsoft 365 را بدون گشتن در ده‌ها صفحه پیدا کنند.

🗂️ 9 موضوع📊 8 مدل لایسنس6 پرسش پرتکرار
نقشه مفهومی لایسنس مایکروسافت: گره‌های سرور، ابر، کلید فعال‌سازی، سند قرارداد و سپر اصالت که با خطوط به یکدیگر متصل شده‌اند
رابطه میان لایسنس سرور، CAL، کانال فروش و فعال‌سازی — چهار ستون هر تصمیم لایسنسینگ.

پاسخ کوتاه: لایسنس مایکروسافت چگونه محاسبه می‌شود؟

محصولات سروری مایکروسافت بر پایه «هسته فیزیکی» یا «لایسنس سرور» شمارش می‌شوند و به‌صورت جداگانه برای هر کاربر یا دستگاه متصل به یک CAL نیاز دارند. محصولات کاربری مانند Microsoft 365 بر پایه «هر کاربر» و آفیس دائمی بر پایه «هر دستگاه» لایسنس می‌شوند. ویندوز سرور حداقل ۱۶ هسته برای هر سرور و SQL Server حداقل ۴ هسته برای هر نمونه را الزامی می‌کند.

مقایسه مدل‌های لایسنس در یک جدول

پیش از استعلام قیمت، واحد شمارش و نیاز به CAL هر محصول را از این جدول بررسی کنید.

واحد شمارش، حداقل لایسنس و نیاز به CAL برای محصولات پرکاربرد مایکروسافت
محصولواحد شمارشحداقل لایسنسنیاز به CALنکته کلیدی
ویندوز سرور Standardهسته فیزیکی۱۶ هسته / سرور، ۸ هسته / پردازندهبله (کاربر یا دستگاه)حق اجرای ۲ ماشین مجازی به ازای هر پوشش کامل
ویندوز سرور Datacenterهسته فیزیکی۱۶ هسته / سروربله (کاربر یا دستگاه)ماشین مجازی نامحدود روی همان سخت‌افزار
SQL Server Standardهسته یا Server+CAL۴ هسته / نمونهفقط در مدل Server+CALبرای کاربران کم، Server+CAL ارزان‌تر تمام می‌شود
SQL Server Enterpriseهسته۴ هسته / نمونهخیرمدل Server+CAL برای Enterprise ارائه نمی‌شود
Exchange Serverلایسنس سروریک لایسنس / سروربله (Standard یا Enterprise CAL)Enterprise CAL روی Standard CAL افزوده می‌شود
RDSکاربر یا دستگاهRDS CAL مازاد بر CAL ویندوز سروردو ردیف CAL جداگانه در پیش‌فاکتور لازم است
Microsoft 365کاربر (اشتراک)۱ کاربرخیرحق استفاده تا ۵ دستگاه برای هر کاربر در اکثر پلن‌ها
آفیس دائمیدستگاه۱ دستگاهخیربدون ارتقای نسخه؛ پشتیبانی طبق چرخه عمر ثابت

برای تبدیل این جدول به عدد قابل سفارش، محاسبه‌گر لایسنس ویندوز سرور یا صفحه مقایسه نسخه‌ها را ببینید.

شش گام تا محاسبه درست نیاز لایسنس

  1. 1

    موجودی فعلی را ثبت کنید

    تعداد سرورهای فیزیکی، پردازنده و هسته هر سرور، تعداد ماشین‌های مجازی و تعداد کاربران و دستگاه‌های متصل را در یک جدول ساده بنویسید.

  2. 2

    واحد شمارش هر محصول را مشخص کنید

    هسته، کاربر، دستگاه یا اشتراک. بیشترین خطای بودجه‌ای از اشتباه گرفتن واحد شمارش ناشی می‌شود.

  3. 3

    حداقل‌های اجباری را اعمال کنید

    ویندوز سرور حداقل ۱۶ هسته برای هر سرور و SQL Server حداقل ۴ هسته برای هر نمونه دارد، حتی اگر سخت‌افزار کمتر باشد.

  4. 4

    ردیف CAL را فراموش نکنید

    برای ویندوز سرور، اکسچنج، شیرپوینت و RDS باید CAL جداگانه در پیش‌فاکتور دیده شود.

  5. 5

    کانال درست را انتخاب کنید

    Retail برای تعداد کم، Volume برای ده دستگاه به بالا و CSP برای سرویس‌های ابری. OEM به‌صورت جداگانه به کاربر نهایی فروخته نمی‌شود و فقط توسط سازندگان سخت‌افزار روی دستگاه نصب می‌شود.

  6. 6

    محاسبه را با ابزار راستی‌آزمایی کنید

    عدد نهایی هسته و CAL را در محاسبه‌گر وارد کنید تا قبل از استعلام قیمت، خطای شمارش حذف شود.

شش اشتباه رایج که بودجه لایسنس را خراب می‌کند

  • ⚠️ خرید لایسنس سرور بدون CAL؛ سرور بدون CAL از نظر حقوقی قابل استفاده نیست.
  • ⚠️ شمارش هسته‌های منطقی (Thread) به‌جای هسته‌های فیزیکی.
  • ⚠️ نادیده گرفتن حداقل ۱۶ هسته در سرورهای کوچک ۸ هسته‌ای.
  • ⚠️ استفاده از Standard برای میزبانی چند ماشین مجازی، جایی که Datacenter ارزان‌تر تمام می‌شود.
  • ⚠️ فراموش کردن RDS CAL در سناریوهای ریموت دسکتاپ.
  • ⚠️ تصور اینکه OEM یک گزینه اقتصادی برای خرید مستقل است؛ OEM فقط پیش‌نصب روی سخت‌افزار سازنده عرضه می‌شود.

موضوعات این صفحه

ویندوز سرور (Windows Server)

همچنین شناخته‌شده با: Windows Server Standard · Windows Server Datacenter

سیستم‌عامل سروری مایکروسافت که بر پایه «هسته فیزیکی» لایسنس می‌شود؛ حداقل ۸ هسته برای هر پردازنده و حداقل ۱۶ هسته برای هر سرور، به‌علاوه یک CAL برای هر کاربر یا دستگاهی که به سرور متصل می‌شود.

مدل لایسنس: per-core (حداقل ۱۶ هسته) + CAL کاربری یا دستگاهی

مفاهیم مرتبط

  • CAL کاربری
  • CAL دستگاهی
  • RDS CAL
  • Software Assurance
  • نسخه Datacenter (VM نامحدود)
  • نسخه Standard (۲ VM به ازای هر لایسنس)
صفحه ویندوز سرورمحاسبه‌گر هسته و CAL

CAL (مجوز دسترسی کلاینت)

همچنین شناخته‌شده با: Client Access License · کَل

CAL یک مجوز دسترسی است، نه نرم‌افزار. هر کاربر یا دستگاهی که به سرویس‌های ویندوز سرور، اکسچنج یا شیرپوینت دسترسی دارد باید CAL داشته باشد؛ CAL جایگزین لایسنس خود سرور نمی‌شود.

مدل لایسنس: به ازای کاربر (User CAL) یا به ازای دستگاه (Device CAL)

مفاهیم مرتبط

  • Windows Server CAL
  • Exchange CAL
  • SharePoint CAL
  • RDS CAL
  • External Connector
واژه‌نامه لایسنسمحاسبه تعداد CAL

SQL Server

همچنین شناخته‌شده با: اس‌کیوال سرور · SQL Server Enterprise

موتور پایگاه‌داده رابطه‌ای مایکروسافت که به دو شکل لایسنس می‌شود: per-core با حداقل ۴ هسته برای هر نمونه، یا مدل Server + CAL که برای استقرارهای کوچک‌تر مقرون‌به‌صرفه‌تر است.

مدل لایسنس: per-core (حداقل ۴ هسته) یا Server + CAL

مفاهیم مرتبط

  • Software Assurance
  • حقوق سرور پسیو
  • Always On
  • نسخه Standard در برابر Enterprise
صفحه SQL Serverپرسش‌های سرور

Microsoft 365

همچنین شناخته‌شده با: M365 · آفیس ۳۶۵

بسته اشتراکی که اپلیکیشن‌های دسکتاپ آفیس را با سرویس‌های ابری (Exchange Online، SharePoint Online، Teams، OneDrive) و بسته به SKU با قابلیت‌های امنیتی و ویندوز ترکیب می‌کند.

مدل لایسنس: اشتراک ماهانه یا سالانه به ازای هر کاربر

مفاهیم مرتبط

  • CSP
  • Exchange Online
  • Teams
  • Entra ID
  • Business در برابر Enterprise
آفیس ۳۶۵مقایسه آفیس‌ها

آفیس دائمی (Perpetual)

همچنین شناخته‌شده با: Office 2024 · Office 2021 · Office LTSC

نسخه‌های خرید یک‌باره آفیس که به همان نسخه منتشرشده قفل می‌شوند، سرویس ابری ندارند و تحت سیاست چرخه عمر ثابت مایکروسافت پشتیبانی می‌شوند.

مدل لایسنس: دائمی، به ازای هر دستگاه

مفاهیم مرتبط

  • Office LTSC
  • Volume Licensing
  • Retail در برابر Volume
  • سیاست چرخه عمر ثابت
آفیس ۲۰۲۴آفیس ۲۰۲۱

ریموت دسکتاپ (RDS)

همچنین شناخته‌شده با: Terminal Services · RDS CAL

نقشی از ویندوز سرور که دسکتاپ و برنامه‌ها را روی شبکه منتشر می‌کند. هر کاربر یا دستگاه متصل علاوه بر CAL معمولی ویندوز سرور، به یک RDS CAL جداگانه نیاز دارد.

مدل لایسنس: RDS CAL کاربری یا دستگاهی (مازاد بر CAL ویندوز سرور)

مفاهیم مرتبط

  • Windows Server CAL
  • RD Licensing Server
  • Session Host
  • AVD
صفحه RDSمحاسبه RDS CAL

اکسچنج سرور

سرور ایمیل داخلی سازمان که با لایسنس سرور به‌علاوه CAL برای هر کاربر یا دستگاه متصل ارائه می‌شود؛ نسخه Standard تا ۵ دیتابیس و نسخه Enterprise تا ۱۰۰ دیتابیس را پشتیبانی می‌کند.

مدل لایسنس: لایسنس سرور + CAL

مفاهیم مرتبط

  • Standard CAL
  • Enterprise CAL
  • حالت Hybrid با Exchange Online
صفحه اکسچنج

لایسنس حجمی (Volume Licensing)

همچنین شناخته‌شده با: Open Value · MPSA · VLSC

قراردادهای سازمانی مایکروسافت که امکان مدیریت متمرکز کلیدها، فعال‌سازی KMS/MAK و ارتقای نسخه را فراهم می‌کنند؛ مناسب سازمان‌هایی با چند ده دستگاه به بالا.

مدل لایسنس: قرارداد حجمی با شمارش لایسنس

مفاهیم مرتبط

  • KMS
  • MAK
  • VLSC
  • Software Assurance
  • Downgrade Rights
پرسش و پاسخ لایسنسواژه‌نامه

فعال‌سازی و اصالت لایسنس

همچنین شناخته‌شده با: KMS · MAK · Digital License

فعال‌سازی فرایند اثبات اصالت لایسنس نزد سرورهای مایکروسافت است. روش آن به نوع لایسنس بستگی دارد: Retail با کلید یا حساب مایکروسافت، Volume با KMS یا MAK.

مدل لایسنس: وابسته به کانال لایسنس

مفاهیم مرتبط

  • KMS Host
  • MAK Key
  • Digital Entitlement
  • اعتبارسنجی اصالت
پرسش‌های فعال‌سازیمجله

پرسش‌های پرتکرار درباره لایسنس مایکروسافت

تفاوت CAL کاربری و CAL دستگاهی چیست؟

CAL کاربری به یک فرد اختصاص می‌یابد و از هر تعداد دستگاه قابل استفاده است؛ CAL دستگاهی به یک دستگاه تعلق دارد و چند کاربر می‌توانند از آن استفاده کنند. اگر کاربران چند دستگاهی هستند CAL کاربری و اگر دستگاه‌ها شیفتی استفاده می‌شوند CAL دستگاهی مقرون‌به‌صرفه‌تر است.

برای یک سرور ۲ پردازنده ۸ هسته‌ای چند لایسنس هسته لازم است؟

مجموع ۱۶ هسته فیزیکی دارید و حداقل ۱۶ هسته نیز اجباری است، بنابراین دقیقاً ۱۶ لایسنس هسته (معمولاً ۸ بسته دوهسته‌ای) نیاز دارید، به‌علاوه CAL برای هر کاربر یا دستگاه متصل.

چه زمانی Datacenter به‌صرفه‌تر از Standard است؟

به‌طور معمول از حدود ۱۰ تا ۱۴ ماشین مجازی روی یک میزبان به بالا، چون Standard برای هر دو ماشین مجازی نیاز به پوشش کامل مجدد هسته‌ها دارد، در حالی که Datacenter تعداد نامحدود می‌دهد.

آیا Microsoft 365 جایگزین CAL می‌شود؟

برای سرویس‌های ابری بله؛ اما اگر همچنان سرور داخلی مانند Exchange یا فایل‌سرور ویندوز دارید، برای دسترسی به آن سرورها همچنان CAL لازم است.

تفاوت KMS و MAK در فعال‌سازی چیست؟

KMS فعال‌سازی متمرکز داخل شبکه با تمدید دوره‌ای است و برای تعداد بالای دستگاه‌های همیشه متصل مناسب است؛ MAK کلیدی با تعداد فعال‌سازی مشخص است و برای دستگاه‌های خارج از شبکه سازمان به کار می‌رود.

چگونه اصالت لایسنس را قبل از خرید بررسی کنم؟

کد محصول (Part Number)، کانال لایسنس، نام سازمان روی قرارداد Volume و امکان تأیید فعال‌سازی نزد مایکروسافت را بررسی کنید. پیشنهادهای بسیار ارزان‌تر از بازار معمولاً کلیدهای بازتوزیع‌شده هستند.

گام بعدی

محاسبه هسته و CAL را انجام دهید، نسخه مناسب را مقایسه کنید و سپس استعلام قیمت بگیرید.

محاسبه‌گر لایسنسمقایسه نسخه‌هاپرسش و پاسخاستعلام قیمت