CAL یا Client Access License (لایسنس دسترسی کلاینت)، مجوزی است که به کاربران یا دستگاهها اجازه میدهد به نرمافزارهای سروری مایکروسافت (مانند ویندوز سرور یا SQL سرور) متصل شده و از خدمات آنها استفاده کنند. برخلاف لایسنس خودِ نرمافزار سرور که اجازه نصب برنامه روی سختافزار را صادر میکند، CAL مجوزی برای تعامل و بهرهبرداری از سرویسهای آن سرور است؛ به این معنا که برای دسترسی قانونی به منابع شبکه، خرید لایسنس سرور به تنهایی کافی نیست و به ازای هر اتصال، نیاز به یک CAL وجود دارد.
انواع اصلی CAL و تفاوتهای کاربردی
مایکروسافت برای انطباق با مدلهای مختلف کاری، لایسنسهای دسترسی را به دو دسته اصلی تقسیم کرده است:
- User CAL (لایسنس مبتنی بر کاربر): این لایسنس به یک «کارور» خاص اختصاص مییابد. این فرد میتواند از طریق چندین دستگاه مختلف (لپتاپ شخصی، کامپیوتر شرکت، تبلت و غیره) به سرور متصل شود. این گزینه برای سازمانهایی که کارمندان سیار دارند یا از سناریوی دورکاری استفاده میکنند، مقرونبهصرفهتر است.
- Device CAL (لایسنس مبتنی بر دستگاه): این لایسنس به یک «سختافزار» یا دستگاه خاص اختصاص مییابد، بدون توجه به اینکه چه تعداد کاربر از آن دستگاه استفاده میکنند. این مدل برای محیطهای کاری شیفتی (مانند کیوسکهای اطلاعاتی، بخش پذیرش بیمارستانها یا مراکز تماس) که چندین نفر از یک کامپیوتر مشترک استفاده میکنند، ایدهآل است.
مفاهیم تکمیلی و لایسنسهای تخصصی
علاوه بر دسترسی پایه، برخی سرویسها نیاز به لایسنسهای الحاقی دارند:
- Additive CALs: برای دسترسی به قابلیتهای پیشرفتهتر، علاوه بر CAL پایه، نیاز به لایسنس مکمل است. برای مثال، جهت استفاده از سرویسهای دسکتاپ از راه دور، علاوه بر Windows Server CAL، باید RDS CAL نیز تهیه شود.
- External Connector: زمانی که تعداد کاربران خارجی (مشتریان یا شرکای تجاری) بسیار زیاد و غیرقابل شمارش باشد، به جای خرید تکتک CALها، از این لایسنس برای اجازه دسترسی نامحدود کاربران خارجی به یک سرور مشخص استفاده میشود.
نکات کلیدی هنگام خرید و استعلام قیمت
در پیشفاکتورها یا قراردادهای لایسنس مایکروسافت (مانند CSP یا Open Value)، عبارت CAL معمولاً در کنار نام محصول اصلی ذکر میشود (مثلاً: WinSvrCAL 2022 DGTL). هنگام خرید باید به نکات زیر توجه داشت:
| موضوع | توضیح کاربردی |
|---|---|
| نسخه (Versioning) | نسخه CAL باید مساوی یا جدیدتر از نسخه سرور باشد. CAL نسخه ۲۰۲۲ میتواند به سرور ۲۰۱۹ متصل شود، اما CAL ۲۰۱۹ نمیتواند به سرور ۲۰۲۲ دسترسی داشته باشد. |
| اشتباه رایج در SQL | در SQL Server، اگر لایسنسینگ بر اساس مدل "Per Core" (تعداد هسته) انجام شود، دیگر نیازی به خرید CAL نیست. CAL فقط در مدل "Server + CAL" الزامی است. |
| عدم فروش جداگانه OEM | توجه داشته باشید که لایسنسهای OEM تنها توسط تولیدکنندگان سختافزار و به صورت پیشنصب روی سرور فروخته میشوند؛ این لایسنسها قابل انتقال به سرور دیگری نیستند و نباید به عنوان محصولی جداگانه برای سرورهای موجود خریداری شوند. |
نتیجهگیری برای خریداران: اشتباه در انتخاب بین User CAL و Device CAL میتواند هزینههای سازمان را به شدت افزایش دهد. همواره پیش از نهایی کردن خرید، «تعداد کاربران» را در مقابل «تعداد دستگاههای متصل به شبکه» بسنجید؛ هر کدام که عدد کوچکتری داشت، معمولاً مبنای اقتصادیتری برای خرید لایسنس خواهد بود.
💡 مثال و کاربرد
مثال: شرکتی با ۲۰ کارمند که هر کدام از لپتاپ و موبایل به Exchange Server وصل میشوند، باید ۲۰ عدد User CAL خریداری کند.
🔗 اصطلاحات مرتبط
این اصطلاح در عمل کجا به کار میآید؟
گام بعدی
- عدد دقیق خود را با ماشینحساب لایسنس محاسبه کنید.
- در مقایسه نسخهها نسخه مناسب و تاریخ پایان پشتیبانی را بررسی کنید.
- نقشه کامل مفاهیم را در پایگاه دانش ببینید.
- پرسشهای اجرایی را در پرسش و پاسخ دنبال کنید.
این مفهوم را در پیشفاکتور میخواهید؟
کارشناسان ما این تعریف را به لایسنس مشخص، کد محصول و قیمت رسمی برای سازمان شما تبدیل میکنند.
درخواست مشاوره و پیشفاکتور